Διάλογοι #11, «Greekness»
Τρίτη 10/03/2026 @ 19:00, στο Σ5

Θανάσης Κανάκης, Εικαστικός
Σοφία Κριμίζη, Αρχιτέκτων, Εντετ. Διδάσκουσα ΑΑ Λονδίνο, ΣΑΜ ΕΜΠ
Απόστολος Καλφόπουλος, Αρχιτέκτων, Αναπλ. Καθηγητής ΤΑΜ ΑΠΘ
Ντορέτ Παναγιωτοπούλου, Αρχιτέκτων, Εντετ. Διδάσκουσα ΤΑΜ ΠΠ
Θανάσης Μάνης, Αρχιτέκτων,  Επίκουρος Καθηγητής ΤΑΜ ΠΠ [Συντονιστής]

5 εισηγήσεις 10’ και συζήτηση

Το προνομιούχο «οικόπεδο» της ελληνικής αρχιτεκτονικής περιορίζεται σε ένα μικρό παράκτιο τμήμα της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Ο υπόλοιπος κόσμος οραματίζεται τη σύγχρονη ελληνική αρχιτεκτονική ως μια καλύβα ενταγμένη σε αυτό το τοπίο. Εμείς, αντίθετα, την οραματιζόμαστε ως μια σύγχρονη κατασκευή που ακτινοβολεί πέρα από τον γεωγραφικό της χώρο. Ποιον ρόλο παίζει το ζήτημα της ελληνικότητας σε αυτό το φαινομενικό αδιέξοδο;

Την ελληνικότητα, ως ιδιαιτερότητα ή ως ταυτότητα, συχνά την επικαλούμαστε στην προσπάθεια να τραβήξουμε την προσοχή ενός κοινού που μας αντιμετωπίζει με αδιαφορία ή και περιφρόνηση. Ενίοτε, αυτή η ελληνικότητα συνδέεται με την ένδοξη κλασική αρχαιότητα, ως μια σχεδόν αποκλειστική οδό εξαγωγής της ελληνικής αρχιτεκτονικής. Άλλες φορές, σχετίζεται με την παράδοση, μέσα από την εξιδανίκευση της ανώνυμης λαϊκής αρχιτεκτονικής. Ίσως η πιο παραγωγική έκφανση αυτής της αναζήτησης να υπήρξε η μελέτη της ελληνικής πόλης: όχι ως μια ακόμη αναφορά στο παρελθόν, αλλά ως ένα σύγχρονο πεδίο προβληματισμού γύρω από μια ελληνική ιδιαιτερότητα του παρόντος. Τι κερδίσαμε, όμως, από αυτή τη μελέτη και πώς αυτό μεταφράστηκε σε κοινή αρχιτεκτονική πρακτική;

Αποφεύγοντας την κατασκευή μιας ακόμη εικόνας της ελληνικότητας, θα ήταν χρησιμότερο να αναρωτηθούμε αν αυτή μπορεί να λειτουργήσει ως κοινό πεδίο δράσης. Ένα πεδίο που να βασίζεται σε κοινές εμπειρίες, συνθήκες και αντιφάσεις του ελληνικού χώρου και της πόλης, και όχι σε αναπαραστάσεις ή στερεότυπα. Η ελληνικότητα όχι ως φετίχ ταυτότητας ή εξαγώγιμο αφήγημα, αλλά ως κινητήρια δύναμη για τη συγκρότηση μιας σύγχρονης, περιφερειακής κοινότητας αρχιτεκτόνων.